Motosikletiniz için en önemli sistemlerden bir tanesi, yavaşlamanızı ve durmanızı sağlayan fren sistemidir. Güvenli bir sürüş deneyimi için iyi çalışan fren sistemine ihtiyaç vardır. Bu nedenle belirli zamanlar içerisinde mutlaka fren sistemlerinin kontrol edilmesi gerekir. Güvenli bir sürüş açısından fren sisteminde dikkat edilmesi gereken noktalardan birisi fren hidroliğidir. Hidrolik frenler günümüzde en çok kullanılan fren sistemleri arasında yer almaktadır. Bu sistemde de fren hidroliği denilen bir sıvı ya da yağ kullanılır. Peki bu fren hidroliği tam olarak nedir ve ne işe yarar? Bakımı nasıl yapılmalıdır? Gelin bu soruların cevaplarına beraber bakalım.

Fren Hidroliği Nedir?

Fren hidroliği motorunuzu frenlediğiniz anda yavaşlama ve durma hareketini aracınızın tekerleklerine taşıyan bir çeşit sıvıdır. Fren hidroliği motorunuzun tüm tekerleklerine aynı anda fren basıncının iletilmesini sağlayan, aracın tüm fren sistemini kaplayan ve fren yapıldığında balataların diskleri sıkıştırma vasıtasıyla aracın kontrollü bir şekilde durmasını sağlayan bir sıvıdır.

Fren Hidroliği Ne İşe Yarar?

Hidrolik sıvısı olarak da bilinen fren hidroliği, aracınızın fren sisteminin çeşitli bileşenlerini hareket ettirmekten sorumludur. Fren hidroliği, fren hatlarında bulunan ve fren pedalına uyguladığınızda ortaya çıkan gücü aracınızın tekerleklerine bağlı olarak bulunan fren disklerinin her birine eş zamanlı olarak ileten sıkıştırılamaz bir maddedir. Bu iletim sonucunda fren balataları diskleri sıkıca kavramaya başlar ve aracı durana dek yavaşlatır.

Fren sistemindeki metal parçaları paslanmaya karşı koruyan ve ömrünü uzatan fren hidroliği sıvısı, sistemde yer alan conta ve keçelerle bütünleşmiş şekilde çalışır. Fren sistemindeki balatalarda sürtünme ve sistemdeki basınçtan dolayı yüksek sıcaklık oluşur. Fren hidrolik yağı da bu yüksek sıcaklık ve basınçta sorunsuz bir şekilde çalışmaya devam eder. Bu sürekli ve sorunsuz çalışma prensibi hidrolik fren sistemi ve dolayısıyla sürüş güvenliği için oldukça önemlidir. Çünkü ihtiyaç anında ya da acil durumda frene bastığınızda balataların hemen tepki göstermesi, hidrolik fren yağının performansıyla da doğrundan ilgilidir.

Fren Hidrolik Yağı Neden Eksilir?

Fren hidroliğinin, fren hatlarında bulunan ve fren pedalına uyguladığınızda ortaya çıkan gücü aracınızın tekerleklerine bağlı olarak bulunan fren disklerinin her birine eş zamanlı olarak ileten bir madde olduğundan bahsetmiştik. Bu iletim sonucunda da fren balata diskleri sıkıca kavramaya başlar ve aracı durana dek yavaştır. Eğer ki fren hattında veya hortumunda bir kaçak varsa fren hidroliği azalır. Fren hidroliği olmadan aracınızın durma işlevini yerine getirmesi mümkün değildir. Bunun yanı sıra frenlerin hidrolik sistemlerinde hava kalmışsa fren basıncı olumsuz etkilenir ve hayati sonuçlar ortaya çıkarabilir. Bu nedenle sık sık fren hidroliği kontrol edilmeli ve en az iki yılda bir değiştirilmeli.

Fren Hidrolik Yağı Ne Zaman Değişir?

Fren hidroliğinin kaynama noktası 200°C’ye gelmeden yani ortalama iki yılda bir veya 40.000 kilometrede bir yenilenmesi gerekir. Fren hidrolik yağının özelliğinin kaybolup olmadığını fren hidrolik yağ test cihazı ile kontrolü yapılarak ölçülür ve kötü sonuç veren yağ özel fren hidrolik yağı değiştirme cihazı ile gerçekleştirilir. Yeni yağ, fren sisteminde hava yapmadan, fren sistemine elle müdahale etmeden değişimi yapılarak daha güvenli bir sürüş sunmasını sağlar.

Fren Hidrolik Yağı Değişiminde Makine Ya Da Elle Yapılmasının Arasındaki Fark Nedir?

Fren hidrolik yağı, elle değiştirilmişse ve bu sorunsuz bir şekilde yapılamamışsa, frene bastığınız andan itibaren tekerlere aynı oranda yağ ulaşamayabilir. Bu da frenleme esnasında motorunuzun bir tarafa çekme yapmasına ve yolda kaymalara neden olur. İki ihtimal de sürücünün kaza yapmasına neden olabilir. Makine ile yapılan fren hidrolik değişimi sorunsuz değişim sağlayacağı için tekerlerinize aynı oranda yağın gitmesini sağlar. Makine ile yapılan değişimlerde fren sisteminde kalan hava parçacıkları da bu şekilde ortadan kalkacağı için daha güvenli duruşlar sergilemenize yardımcı olur. 

Fren Hidrolik Yağı Değişimi Nasıl Yapılır?

Fren hidroliği değişimi bilgi ve dikkat isteyen bir konudur. Hidrolik yağı zehirli ve aşındırıcı olduğundan kesinlikle temas edilmeden değişimi yapılmalı. En az iki kişinin yapacağı fren hidrolik yağı ekleme ya da değiştirme işlemi için dikkat etmeniz gereken adımlar şu şekildedir;

  • Öncelikle arka teker yanındaki pistonun önünde bulunan tapa, uygun anahtarlarla hidrolik yağı damlamaya ve yavaşça akana kadar gevşetilir.
  • Yağı boşalttığınız kap dolduğunda ve yağın akması durduğunda tapa gevşek bırakılır ve fren pompalanır.
  • Yavaşça yapılan bu işlem sayesinde borulardaki yağ da dışarı atılmış olur ve tapa sıkıca kapatılır.
  • Hidrolik fren yağı tamamen atıldıktan sonra hidrolik kutusuna yeni yağ doldurulur ve deponun kapağı kapatılır. Bu işlemin ardından fren tekrar pompalanır.
  • Yağ sıkıştıkça arka tapa tekrar gevşetilir ve bir miktar yağ sızması sağlanır. Bu işlem birkaç defa tekrarlanır.
  • Eksilen yağ için kutu tekrar doldurulur ve fren pedalına basılırken tapa hafifçe gevşetilir, ardından hidroliğin basıncı kontrol edilir. Yağ pürüzsüz bir şekil aldığında da arka tapa kapatılır. 
  • Aynı işlem ön frenler için de uygulanır.
  • Son adımda da test için kısa mesafelerde ani frenler yapılır ve tepki süresi ile frenin ideal sertliği ölçülür. İstenilen sonuç elde edilmişse fren hidroliği ekleme ve değiştirme işlemi tamamlanmış olur.