Motosiklet kullanmaya yeni başlayanların veya henüz başlamasa bile motosikletler hakkında araştırma yapanların en çok zorlandıkları şey “motorcu dili”dir. Motosiklet kullanıcılarının temel anlamda bilmesi gereken, çoğu zaman onlara motosikletleriyle ilgili yaşayacağı sorunlarda pratiklik kazandıracak motosiklet terimleri aşağıda yer almaktadır. Herkes tarafından bilinen kelimelerden motosikletlere has kavramlara kadar birçok farklı terim, motosiklet sürücüleri için büyük önem arz etmektedir. Biz de motosiklet dünyasına yeni adım atan sürücülere yardımcı olmak adına en çok kullanılan motosiklet terimlerini bu yazımızda derledik. Gelin bu terimlere birlikte bakalım.

ABS (Anti-Lock Braking System): Almanca’daki Anti-Blockier System’in kısaltmasından oluşur. Bunu bazı firmalar ALS (Anti-Lock Brake System) adıyla da kullanmaktadır. Sistem, yol şartlarına göre kilitlenmeyi hissedip, bilgisayarda değerlendirmekte ve durma süresince birden çok kez freni açıp kapayarak kilitlenmeyi önlemektedir.

Alternatör: Elektrik sistemini besleyen güç ünitesi olarak adlandırılan alternatör, motor çalışırken üretilen doğru akımı sisteme iletmektedir.

Antifriz: Belirli oranlarda glikol ve su karışımı olan antifriz; soğutma suyunun donmasını engellemek için radyatöre konulan bir maddedir.

Balaklava: Bir nevi bere tasarımına sahip olan ve kafaya geçirilen balaklava; bazen gözleri bazen de tüm yüzü açık bırakan bir kış aksesuarıdır.

Beygir Gücü (BG): 75 kilogramlık bir ağırlığı, 1 saniyede 1 metre hareket ettirebilen güçtür. Motorun gücünü belirtmek için kullanılan bir terimdir.

Bobin: Bujilere gönderilen yüksek gerilimin üretildiği parçadır.

Buji: Ateşleme ünitesi olarak nitelendirilen buji; içten yanmalı motorlarda kıvılcım vasıtası ile sıkıştırılmış benzin ve hava karışımını ateşlemeye yarayan motor parçasıdır.

Conta: Sızdırmazlığı sağlayan, genellikle ısıya dayanıklı kauçuk, kösele veya kurşun gibi malzemelerden yapılmış ince parçalara verilen genel ad. 

Cruiser: Yere yakın olarak tasarlanan modellerden olan Cruiser, fabrika üretimi tüm gezinti motosikletlerine verilen addır.

Custom: Sipariş üzerine özel üretilmiş veya zevkinize göre kendinizin kişiselleştirdiğiniz her tip motora verilen addır.

Debriyaj Islak: Şanzıman yağının içinde bulunan birçok kavramadan oluşur ve kavramalar arasında yağ bulunur. Daha çok, yüksek devirli spor motosikletlerde soğutmayı sağlamak için kullanılır.

Debriyaj Kuru: Yüksek torklu motosikletlerde motor hareketi ile dişli kutusunu ayıran kuru (yağsız) debriyaj sistemidir.

Dirt Bike: Özel bir yarış türü olan çamurlu pistlerde yarışmak amacı ile üretilmiş motokros tipi motosikletlere verilen ad.

Disk Fren: Frenlemenin fren balatası, kaliperler ve çelik disk üçlüsü ile sağlandığı sistem.

Dört Zamanlı: Pistonun her devrinde 4 işlem yapmasıdır. 1: Hava veya yakıt hava karışımını emme, 2: Sıkıştırma, 3: Ateşleme/Patlama, 4: Egzozdan atma. 

Dual Sport: Hem iyi hem de kötü yol koşullarına cevap verebilecek nitelikteki motosikletlere verilen addır.

Enduro: Kelime anlamı dayanıklılıktan gelen bu terim hızdan çok zamana karşı belli tecrübe ve yeteneklerin ön plana çıktığı yarışlara verilen genel addır.

Entegre Fren: Tek bir pedal veya kola fren uygulandığında işlemci veya mekanik dağılım ile ön-arka tekerleklere giden hidrolik basıncını ayarlayarak motosikletin en kısa/güvenli şekilde durmasını sağlayan fren sistemidir.

Full-Face Kask: Çenesi açılıp kapanmayan, yarım olmayan ve kafanın tamamını koruyan kask tipine verilen addır.

Gidon: Motosikleti yönlendirmeye yarayan tutamaç.

Hava Filtresi: Motorun emme manifolduna giden havayı temizlemeye yarayan süzgeç/filtreye hava filtresi denilmektedir.

İki Zamanlı: Pistonun her bir devrinde iki işlem yapılmaktadır. Piston yukarı hareketinde sıkıştırma ve patlama, aşağı hareketinde ise yakıt hava karışımın emme ve egzozu dışarı atma.

Jant: Lastiklerin takıldığı tekerleğin çember biçimindeki bölüme verilen addır.

Jikle (Zenginleştirici): Emme manifolduna giden havayı kısarak karışımın zengin (yakıt ağırlıklı) olmasını sağlayan düzenek. Bazı motosikletlerde elle, bazılarında otomatiktir. Özellikle soğuk havalarda ilk çalıştırmada kullanılır. 

Jump Start: Şarjı bitmiş bir akünün, çalışır durumdaki bir aracın iyi durumdaki aküsünden paralel kablolarla diğer aracı çalıştırma yöntemidir.

Kaliper: Disk frenlerin, disklerin hidrolik olarak sıkılmasına yarayan ve balataları da içeren kısmına verilen adıdır.

Kampana Fren: Frenlemenin; fren balatası, yay, güç kolu ve çelik tas ile sağlandığı sistemdir.

Karbüratör: içten yanmalı motorlarda, motorun silindirlerinde yanacak benzin-hava karışımını sağlayan aygıta verilen isimdir. 

Katalitik Konvertör: Egzoz gazında bulunan zararlı CO veya HC bileşiklerini yakarak daha az zararlı gazlara çevirerek emisyonu düşüren bir parçadır.

Kickstarter: Günümüzde yaygın olarak kullanılmamakla birlikte; Motocross, Scooter, Commuter tipi motorların bazılarında elektrikli marşla birlikte veya tek başına sunulan, bir pedala aşağı doğru bir kuvvet uygulanarak motorun başlangıç hareketinin sağlanması sonucu motorun çalışmasına yardımcı olan düzenektir.

Kill Switch: Motorun ateşleme düzeneğine giden elektriği kesmeye yarayan düğme. Özellikle kaza anında ilk yapılması gerekenlerden biri motora giden ateşlemeyi keserek olası bir yangını engellemektedir. 

Konjektör: Alternatörün ürettiği yüksek voltajlı elektriği, tüm elektrik sistemini besleyebilecek seviyede sabit tutmaya yarayan regülatördür.

Lambada Sensörü: Katalitik konvertörün önüne yerleştirilen ve egzoz gazındaki O2 miktarını ölçen aygıttır.

LED: Klasik ampullere göre elektrik akımına daha hızlı tepki verdiklerinden dolayı ikaz ışıklarında (sinyal, stop lambası gibi) kullanılan parçalardır.

Moped: Pedaldan yardım alarak çalışan ve maksimum 50 cc’lik motor hacmine sahip olan motosiklet modellerine verilen genel addır.

Motokros (MX): Genellikle insan yapımı tepeler ve dönüşlerle dolu olan ve toprak-çamur karışımı pistlerde “Moto” adı verilen (dağ motosikleti) motorlarla yapılan yarış türüne verilen addır.

Motor Koruma Demiri: Motosikletin motorunu dış darbelerden korumak için şasiden desteklenerek oluşturulan çelik korumadır.

Naked Bike (Çıplak Motor): Karenajı (rüzgâr koruması) olmayan veya çok az olan ve şasesi açıkça görülebilen spor-turlama motorlarına verilen genel addır.

Odometre: Motosikletin o ana kadar kat ettiği mesafeyi mil ya da kilometre cinsinden gösteren ekrandır.

Off-Road: Asfaltlanmış, beton atılmış veya düzlenmiş; kısaca işlem görmüş yollar dışında kalan yollara verilen genel addır.

Orta Sehpa: Motosikletin ağırlık merkezine çok yakın konumlandırılmış, motosikletin dengede durmasını sağlayan çift ayak.

Peg (Ayaklık): Motosikleti kullanırken ayakların konulduğu yer olarak nitelendirilmektedir.

Pilyon (Artçı): Motosiklette sürücünün arkasında yolculuk yapan kişinin motorcular arasındaki genel adıdır.

Radyatör: Soğutma sistemi yağ veya su ile olan araçlarda ısınmış sıvıyı peteklerinden geçirerek fan veya aracın hızının oluşturduğu akım aracılığıyla soğutan araçtır.

Reflektör (Yansıtaç): Yansıtaç. Kendisine gelen ışığı değişik açılarda yansıtmaya yarayan araca verilen addır.

Rölanti: Gaz kelebeği serbest durumdayken motorun yüksüz ve boşta çalışma devridir.

Şase: Motosikletin iskelet yapısıdır.

Sele: Motosikletin veya bisikletin oturulacak yerine verilen addır.

Sentetik Motor Yağı: Petrol bazlı mineral yağlarının aksine kimyasal reaksiyonlarla ortaya çıkarılmış ileri teknoloji ürünü yağlara verilen genel addır.

Sıkıştırma Oranı: Piston alt ölü noktada iken hesaplanan silindir içi hacmin, piston üst ölü noktaya geldiğinde hesaplanan hacmine oranıdır.

Sissy Bar: Genellikle cruiser tipi motorlarda yolcunun yaslanabileceği arkalık.

Sportbike: Pistlerde yarışmak amacı ile üretilmiş hız motosikletlerinin genel adıdır.

Stoppie: Ön frenlerin ayarlı bir şekilde sıkılması ile ön teker dengeli bir biçimde dururken arka tekerleğin havalanmasına verilen addır.

Supap (Valf): 4 zamanlı motorlarda silindirlerin üzerinde, iki zamanlılarda ise yanlarında bulunan giriş ve çıkış kanallarının kapaklarıdır.

Supercroos: Motocross yarışmalarının kapalı alanlarda ve daha kısa parkurlarda yapılan halidir.

Swing Arm: Salıncak. Motosikletin şasesi ile arka tekerleğin birbirinden bağımsız hareket etmesine olanak tanıyan parça.

Takometre: Motorun dakikadaki devrini gösteren ekrana verilen genel addır.

Tank Bang: Mıknatıs veya kayışlar aracılığı ile depo üstüne yerleştirilebilen fermuarlı çanta.

Tank Slapper: Gidonun ani ve yoğun dengesiz salınım hareketi. Genellikle tümsekli bir viraj çıkışındaki güçlü hızlanmalar sırasında görülür. Gidon amortisörleri ile bu hareket kontrol altına alınabilir.

Touring Bike: Genel olarak az bakım gerektiren; çantası, büyük yakıt tankı ve rüzgâr koruması olan motosikletlere verilen genel addır.

Trike: Arkası iki tekerlekli olan üç tekerli motosikletlere verilen genel addır.

Tubeless: Şambrelsiz (iç lastik) lastik anlamında kullanılır.

Twin-Port: İki egzoz çıkışının olduğu silindir kafasına verilen addır.

Vuruntu: Yakıt hava karışımının bujinin ateşlemesinden önce kendi kendine tutuşmasından doğan düzensiz ateşlenmedir. Bunun sonucunda motorun verimi düşer ve vuruntu denilen sesler duyulur.

Wheelie (Tek Teker): Gazın (debriyaj yardımı ile de olabilir) belirli bir seviyede artırılması ile ön tekerin yerden kesilmesine verilen addır.

Yağ Filtresi: Motorun yağını filtreden geçiren düzenek. Her motosiklet sürücüsü manuel olarak belirtilen periyodlarda yağ değişimi ile bu filtreyi değiştirmelidir. Aksi halde filtrede biriken metal parçacıklar motora hasar verebilir.

Yan Ayak: Motosiklet park pozisyonundayken soluna belli açıda yatmasını sağlayan yardımcı çubuk. Günümüzde birçok motosiklet yan ayak açıkken ya çalışmaz ya da vitese atıldığı anda durur.

Zincir Tahrik: Motor gücünün arka tekerleğe bir zincirle aktarılmasına verilen addır.